Rouwen en het duaal proces model; leren omgaan met verlies.

Rouw is geen rechte lijn. Het is geen pad dat je van A naar B brengt, maar eerder een landschap waarin je heen en weer beweegt. Soms voelt het alsof je vooruitgaat, soms alsof je teruggeworpen wordt. En juist die beweging is normaal. Het ‘Duaal Proces Model’ van Stroebe & Schut biedt een waardevol kader om dat schommelende, vaak verwarrende proces te begrijpen. Bij mij komen er dan 2 eilandjes op tafel te liggen, met er tussen een watertje en 2 bootjes: een roeiboot en een bootje met peddels en motor. En als we dan gaan ‘roeien’, komen er vanzelf (andere) poppetjes bij. Zo staat jouw proces in beeld op tafel en kun je letterlijk en figuurlijk in beweging komen.

Wat betekent rouw?
Rouw is de natuurlijke reactie op een verlies. Zoals het overlijden van een dierbare, het verlies van gezondheid of jezelf, werk, een relatie of een toekomstbeeld.
Rouw raakt je op verschillende lagen: emotioneel, lichamelijk, sociaal, spiritueel.
Het kan zich tonen als verdriet, maar net zo goed als boosheid, opluchting, verwarring, angst dankbaarheid, liefde of leegte. Jouw hele binnenwereld reageert op het verlies van wie of wat betekenisvol was.

Het Duaal Proces Model
Rouw is een voortdurende beweging en wisselwerking tussen verliesgerichte- en herstelgerichte processen:

1. Verliesgerichte processen
Verliesgerichte processen zijn gericht op het verlies zelf.
Dit zijn momenten waarop je het verdriet toelaat, herinneringen ophaalt, huilt, stilvalt, of de pijn van het gemis voelt.
Voorbeelden:
– Praten over degene die je mist, herinneringen ophalen
– Foto’s bekijken
– Je terugtrekken
– De realiteit van het verlies onder ogen zien
– Tijd nemen om te voelen

2. Herstelgerichte processen
Herstelgerichte processen zijn momenten waarin je je richt op het leven dat doorgaat.
Je zoekt afleiding, pakt routines op of ontdekt nieuwe vormen van betekenis.
Voorbeelden:
– Weer werken of sporten
– Oppakken van sociale contacten
– Nieuwe plannen maken
– Praktische zaken regelen
– Ruimte maken voor plezier

Waarom dit model steun biedt.
Rouwen is het natuurlijke heen-en-weer bewegen tussen dit verlies en herstel. Het ene moment ben je vooral bezig met het gemis. Het andere moment lukt het om vooruit te kijken. Soms wisselt het binnen één dag(deel) of binnen één uur.

Door samen met de cliënt figuurlijk in het roeibootje te stappen ervaart de cliënt:
* dat rouw niet lineair is
* dat je jezelf mag toestaan te lachen én te huilen, stil te staan én vooruit gaan, te herinneren én door te gaan
* te voelen én te doen
* dat iedereen op zijn eigen manier rouwt
* de noodzaak van rust en herstel
* dat betekenisgeving tijd en beweging vraagt
Rouw is geen keuze tussen vasthouden of loslaten. Rouwen is beide: anders leren vasthouden. De reddingsboei en ankers zien én de lichtpuntjes.